Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), με αφορμή ερωτήματα και προβληματισμούς σχετικά με δράσεις παρουσίας και επίδειξης ζώων σε σχολικούς χώρους, υπενθυμίζει το θεσμικό και παιδαγωγικό πλαίσιο που διέπει την εκπαίδευση για τη φιλοζωία.
Η ενίσχυση της φιλοζωικής παιδείας και της περιβαλλοντικής συνείδησης υποστηρίζεται σταθερά από την Πολιτεία μέσα από τον Νόμο 4830/2021, τα Προγράμματα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» (ΦΕΚ Β΄ 6048/2024), καθώς και την Υπουργική Απόφαση 6854/2025 (ΦΕΚ Β΄ 710/2025).
Σύμφωνα με το άρθρο 23 (παρ. 2) του ν. 4830/2021, απαγορεύεται ρητά η συμμετοχή ζώων, με οποιονδήποτε τρόπο και για οποιονδήποτε σκοπό, σε κάθε είδους παραστάσεις ή θεάματα, συμπεριλαμβανομένων των εκδηλώσεων εκπαιδευτικού χαρακτήρα. Παράλληλα, το άρθρο 31 του ίδιου νόμου ορίζει με σαφήνεια ότι η προώθηση της φιλοζωίας στη σχολική κοινότητα αποσκοπεί αποκλειστικά στην καλλιέργεια υπεύθυνης στάσης, στον σεβασμό της ευζωίας και στη διαμόρφωση συνειδητής σχέσης ανθρώπου και ζώου, αποκλείοντας κάθε μορφή εργαλειοποίησής τους.
Ειδικότερα για τα είδη της άγριας πανίδας, η μεταφορά τους σε κλειστούς χώρους ή η έκθεσή τους στο σχολικό περιβάλλον με έντονα ερεθίσματα, θόρυβο και απρόβλεπτες αντιδράσεις πλήθους, αντιστρατεύεται τις βασικές αρχές ευζωίας και προκαλεί συνθήκες άγχους και ταλαιπωρίας. Στην άγρια ζωή, η τήρηση απόστασης και η μη εξοικείωση αποτελούν θεμελιώδη έκφραση σεβασμού και προστασίας, ενώ η επιδίωξη άμεσης επαφής ή επίδειξης διαστρεβλώνει την οικολογική πραγματικότητα στα μάτια των μαθητών.
Η σύγχρονη παιδαγωγική προσέγγιση επιτάσσει την αξιοποίηση εναλλακτικών μέσων, όπως ψηφιακό και οπτικοακουστικό υλικό, βιωματικές δραστηριότητες, προσομοιώσεις και συνεργασίες με πιστοποιημένους φορείς, χωρίς τη φυσική μεταφορά ή επίδειξη άγριων ζώων στα σχολεία.
Υπενθυμίζεται τέλος ότι, βάσει του άρθρου 73 του ν. 5128/2024, η έγκριση και ο παιδαγωγικός έλεγχος των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και δράσεων με παρουσία τρίτων ανήκει στη σχολική μονάδα (Διευθυντής/ντρια και Σύλλογος Διδασκόντων, με κοινοποίηση στον/στην Επόπτη/τρια Ποιότητας). Οι σχολικές μονάδες καλούνται να διασφαλίζουν την απαρέγκλιτη τήρηση του θεσμικού πλαισίου και των αρχών της παιδαγωγικής δεοντολογίας.